T.C. KANUNLARINA GORE GOZALTINA ALINAN SAHISLARIN HAKLARI
(1412 SAYILI CMUK'NA GORE)
 

*  ( DEVLET GUVENLIK MAHKEMELERI'NIN GOREV ALANINA GIREN SUCLARDA BU FORM KULLANILMAYACAKTIR. )

1. Suphelinin yakalanmasina muteakip ,en yakin sulh hakimine gonderilmesi icin gerekli sure haric,  24 saat icerisinde sulh hakimi onune cikarilarak sorguya cekilmelidir. Yakalananin talebi halinde mudafi de sorguda hazir bulunabilir. Uc veya daha fazla kisinin istirakiyle toplu olarak islenen suclarda bu sure; Cumhuriyet Savcisi tarafindan yazili emirle, 4 gune kadar uzatilabilir. Sorusturma bu surede de sonuclandirilamazsa gozalti suresi, hakim karari ile 7 gune kadar uzatilabilir.

(CMUK  md. 128 / 1-2)

2. Yakalananin ifadesi alinirken, oncelikle kimligi tesbit edilir. Kimliginize iliskin sorulara dogru cevaplar veriniz.

(CMUK  md. 135/1)

3. Kimlik tesbiti sonrasi size isnad edilen suc anlatilacak ve mudafi tayin hakkinizin bulundugu, mudafi tayin edebilecek durumda degilseniz, baro tarafindan mudafi tayin edilebilecegi, arzu ederseniz mudafinizin sorusturmayi geciktirmemek kaydi ile ifade veya sorguda hazir bulunabilecegi bunun icin vekalet vermenizin gerekmedigi size bildirilecektir.

(CMUK  md. 135 / 2-3)

4. Yakinlarinizdan istediginize yakalandiginizi duyurabileceginiz hatirlatilacak, yabanciysaniz bagli bulundugunuz konsolosluga haber verilecektir.

Acikca muhalefet etmediginiz takdirde, bagli oldugunuz konsolosluk memurlari, sizi ziyaret etmek, gorusmek, muhaberatta bulunmak ve sizin mahkemeler onunde temsilinizi saglamak hakkina sahiptirler.(Viyana Sozlesmesi md.138).

Yakalama islemine veya yakalama suresini uzatilmasina iliskin Cumhuriyet Savcisinin yazili emrine karsi, hemen serbest birakilmanizi saglamak icin Sulh Hakimine bizzat basvurabileceginiz gibi, mudafiniz, kanuni mumessiliniz, birinci veya ikinci derece kan hisminiz veya esiniz de basvurabilecektir.

(CMUK md. 135 / 3, 128 / 1-4 ; Viyana Sozlesmesi md. 36)

5. Isnad edilen suc hakkinda aciklamada bulunmamanizin kanuni hakkiniz oldugu, supheden kurtulmaniz icin somut delillerin toplanmasini talep edebileceginiz hatirlanacak ve size, aleyhinize var olan suphe sebeblerini ortadan kaldirmak ve lehinize olan hususlari ileri surmek imkani verilecektir.

(CMUK md. 135 / 4-5

6. Sahsi halleriniz hakkinda bilgi alinacak, ifade veya sorgu bir tutanakla tesbit edilerek size ve varsa hazir olan mudafinize okutulup imzalatilacaktir.

(CMUK md. 135 / 6-7)

7. Beyanlarinizin ozgur ifadenize dayanmasi gerektiginden, bunu engelleyici nitelikte kotu davranma, iskence, zorla ilac verme, yorma, aldatma, bedensel cebir ve siddette bulunma, bazi araclar uygulama gibi iradeyi bozan bedeni veya ruhi mudahaleler yapilamaz. Size kanuna aykiri bir menfaat vaad edilemez. Aksi halde ,rizaniz olsa dahi, ifadeniz delil olarak degerlendirilmeyecektir.

(CMUK md. 135 / A)

8. Mudafi secebilecek durumda degilseniz, talep etmeniz halinde, baro tarafindan size bir mudafi tayin edilecektir. 18 yasindan kucuk, yahut sagir veya dilsiz ya da kendini savunamayacak derecede malulseniz ve mudafiniz de yoksa, talebiniz olmasa bile sizin icin bir mudafi gorevlendirilecektir.

(CMUK md. 138)

9. Zabitaca yapilacak sorgulama islemlerinde, ancak bir mudafi hazir bulunabilecek; Cumhuriyet Savciligi islemlerinde bu sayi ucu gecemeyecektir. Zabitaca yapilan sorusturma da dahil olmak uzere sorusturmanin her safhasinda mudafiniz sizinle gorusebilecek, ifade alma ve sorgu suresince yaninizda bulunarak hukuki yardimda bulunabilecektir. Mudafiin bu hakki engellenemez, kisitlanamaz.

(CMUK md. 136)

10. Vekaletname aranmaksizin mudafiniz ile her zaman ve konustuklarinizi kimsenin duymayacagi bir ortamda gorusebileceksiniz. Mudafinizle yazismalariniz da denetime tabi tutulamayacaktir.

(CMUK MD. 144)

 
•             Polis tarafindan durdurulur veya tutuklanirsaniz, sogukkanli, sakin ve dostca tutum icerisinde olunuz. Devamli suclu sahislar ile karsilasan ve onlarin ani davranislarinin kendilerinin can guvenligi acisindan bir tehlike olduguna inanan guvenlik gorevlileri, sizin sogukkanli tutum ve dostca davranis icerisinde olmaniz halinde size daha insalcil davranista bulunacagini unutmayiniz. Kacmaya veye saklanmaya calismayiniz. Zira bu nevi davranislarda guvenlik kuvvetlerinin ellerindeki her imkan ile sizi durdurmaya calisacagini unutmayiniz. Boylesine bir davranis size hayatinizi kaybettirebilecektir. Hakli durumunuz, bu nevi kacma, saklanma veya karsi taarruz gibi davranislar ile ortadan kalkabilecegini hatirlayiniz. Hic bir zaman saldirgan tutum icerisinde olmayip, metin olmaya calisarak, polisin size guvenini kazaniniz.

•             Sucsuz oldugunuza inansaniz dahi polis tarafindan tutuklandiginiz zaman mukavemet etmeyiniz. Karsi koyma veya onun gorevini engeller bir tutum icerisine girmek, sizin ayri bir suc islemenize neden olacaktir. Tabiati ile polis de size karsi bir guc uygulamaya basvuracaktir. Bu durumda genelde zararli ve suclu cikan tarafin polis olmadigi bir cok olaylarda gorulmustur.

 

 
 
 
 
 

            Sayet yaninizdaki arkadasinizin boyle bir tutum icerisinde oldugunu gorurseniz, onu uyarmak sizin arkadaslik gorevi oldugunu unutmayiniz. Zira kisilerin heyecan, panik, sucluluk veya sucsuzluk hisleri altinda istek disi da olsa hatali davranislarda bulunabildigini hatirlayiniz.

            Ozellikle bir olay aninda polisin ikazlarina derhal uymaya calisiniz. Fire arms simulator'de silah egitimine tabi tutulan polisin devamli olarak ikazlara uymayan kisinin, kendisine karsi tehlikeli bir davranista bulunabilecegi, bu davranisa karsi devamli silahi ile uyanik kalmasi egitiminin verildigini unutmayalim.
 

•             Ev veya otomobilinizin aranmasina izin vermeyebilir veya riza gostermeyebilirsiniz. Sayet izin verir veya riza gosterirseniz bulunacak her fiziki delil mahkemede size karsi kullanilabilecektir. Yetkili mahkemelerce sizin bilginiz disinda, size ait olan mulkiyetlerde guvenlik kuvvetlerince bir arama yapilmasi halinde suc delilerinin alikoyulmasina karar verebilir. Boyle bir mahkeme karari ile karsiniza cikan polise izin vermek durumunda iseniz de, gerekli mahkeme kararini okumak ve bir orneginin size verilmesini talep etmek hakkiniz vardir.

•             Sayet polis tarafindan inceleme veya sorusturma altinda tutulursaniz, susmaya, sessiz kalmaya veya avukatiniza danismaya hakkiniz vardir. Sayet bir avukat tutmaya ekonomik gucunuz yok ise, bu inceleme aninda ve devaminda mahkemeden sizin savunmanizi ucretsiz olarak yapacak bir avukat tayin edilebilecegini unutmayiniz. Bunu size sorular sorulmadan istemenizin size daha yarar getirecegi bir gercektir. Zira aciklamada bulunduktan bir sure sonra boyle talepte bulunmaniz halinde polisin sizin bazi konulari gizlemek istediginiz, bunu avukatizin hukuki yardimi ile yapmaya calisacaginiz izlemini verecektir.

 

 
 
 
 
 

            Sayet bu inceleme esnasinda konusmak isterseniz, beyanlarinizin tutumu veya bir kismi mahkemede size karsi delil olarak kullanilabilecektir. Inceleme suresinin her aninda sessiz kalma ve avukatinizin bulunmasini isteyebilirsiniz. Bu talebiniz gerceklesinceye kadar da herhangi bir aciklama yapmayabilirsiniz.
 

•             Yukaridaki maddedeki haklariniz sorusturma esnasinda kabul edilebilecegi gibi, sayet suca taraf olmaksizin bilgi verme konusunda gonullu isenizde, bu aciklamalarinizin mahkemede size karsi delil olarak kullanabilecegini unutmayiniz.

•             Sayet bir trafik kazasina karismis iseniz, derhal polise bilgi veriniz. Kazaya karisan karsi tarafa da kendi isim, adres ve surucu ehliyet numaranizi veriniz. Sayet sigortali iseniz karsi taraftan bunu tahsile kalkmayiniz, derhal kendi sigorta sirketinize basvurunuz. Zira karsi tarafin sigorta anlasmasina gore masraflarin sigorta sirketince odenmesi mumkun olabilir.

 

 
 
 
 
 

            Ozellikle kazalarda bir yaralanma veya rahatsizlik hissetme durumunuzda, olay yerine gelen polisten sizi mutlaka tip merkezine ulastirmasini talep ediniz. Bu nevi durumlarda genelde tibbi masraflar sigorta sirketince karsilanmaktadir. Bazi kazalarda olusan travma ve diger rahatsizliklar kaza anindan sonraki gunlerde ortaya ciktigi ve bunlarin tedavisinin oldukca masrafli oldugu icin, karsi tarafin sigorta sirketi ile ilisigi hemen kesmeyiniz.

            Kaza aninda sayet maddi veya bedeni bir zarara ugradiginizi hisseder iseniz, mutlaka yetkili polisten kaza raporu tutmasini, bunun bir suretinin size ve sigorta sirketinize ulasmasini saglayiniz. Bazi hallerde sayet sigorta sirketiniz bir baska eyalette bulunuyor ise polisin bu kaza raporunu diger eyalete gondermedigi karsilasilmaktadir.
 

•             Sayet bir trafik sucu esnasinda polis tarafindan durduruldu iseniz, sizden aracinizdan inmenizi isteyebilecegini unutmayiniz. Boyle hallerde polisin ikazina uymakta yarar oldugunu unutmamak gerekir. Kisinin kendi kendine yapacagi bedeni hareketlerin polis tarafindan kendisine bir taarruz olarak degerlendirilebilecegini dusunerek boylesi tutumlardan kacininiz.

•             Alkol, uyusturucu veya diger keyif verici maddelerin tesbiti icin nefes test cihazina tabi tutulmayi kabul etmeyebilirsiniz. Fakat bu kabul etmeyisinizin surucu ehliyetinizinin kismen alikonulmasina neden olabilecegini unutmayiniz. Sayet boyle bir suc unsurunu bunyenizde tasimiyorsaniz, istenilen testi yaptirmakta ozellikle polisin yapacagi islemlerin daha kisa sure tutacagi ve sizin kisa sureli olarak incelenmenizi yaparak saliverecegini unutmayiniz. Masraflarin tarafinizdan odenmesi halinde kan ornegi veya diger kimyasal testlerin yapilmasini talep edebilirsiniz.

•             Butun sartlarda sayet ileride size problem yaratacagina inandiginiz bir sorun ile karsilastiysaniz, derhal avukatiniza danisiniz, isim, yer, tarih, saat ve kisilerin esgalini hatirlamaya ve bunlari kaydetmeye calisiniz. Bazen boylesine kucuk detaylar, sizin uzun sure polis tarafindan gozetim veya sorusturmada tutulmanizi onleyecektir. Kisinin haklarini kullanmasi nasil bir hak ise de, toplumun genel menfeatini saglamak icin gorevli bulunan makamlarin da sizin bazi haklarinizi kanuni sinirlar icerisinde kismen ve gecici olarak kisitlayabilecegini unutmayiniz. Hakkin mudafaasi ve takibinin de belli kanuni olculer icerisinde olmasi gerekmektedir. Aksi taktirde hakli durumlarda dahi haksiz davranislarda bulunarak "hakki" kaybetmek mumkundur.

GÖZALTINDA HAKLARIMIZI BİLİYOR MUYUZ ?  GÖZALTINA ALINIRSANIZ...  * Sizi gözaltına almak isteyenlere kimlik sorun. Ancak polis olduklarını belgeleyenler, yasal koşulları oluştuğunda sizi gözaltına alabilirler. Kimlik göstermeyenlere karşı DİRENME HAKKINIZI KULLANIN! Çevrenizdekilere sesinizi duyurabilecek biçimde adınızı, soyadınızı, telefon numaranızı ve adresinizi yüksek sesle DUYURUN!  * Eğer gözaltına alınmanız evinizde ya da işyerinizde gerçekleşiyorsa; savcılık tarafından arama izni verilmedikçe polis evinizde ya da işyerinizde arama yapamaz. Evinizin tamamının aranabilmesi için arama izninde bu durum ayrıca belirtilmelidir. EVİNİZ YA DA İŞYERİNİZ ARANMAK İSTENDİĞİNDE, ARAMA İZNİNİ MUTLAKA SORUN! Arama izni gösterilmediğinde evinizi ya da işyerinizi ARATMAMA HAKKINIZ VARDIR! Ayrıca evinizde karakol kurulabilmesi için YARGIÇ KARARI GEREKİR!  Arama sonra düzenlenen tutanağı MUTLAKA OKUYUN! Gerçeği yansıtmıyorsa İMZALAMAMA HAKKINIZ VARDIR!  * Gözaltında, ifadeniz de dahil hiç bir tutanağı OKUMADAN İMZALAMAYIN! Gerçek durumu yansıtmadığına inandığınız hiç bir tutanağı İMZALAMAMA HAKKINIZ VARDIR!  * Gözaltında susma hakkınız, yakınlarınıza durumu bildirme hakkınız, avukat isteme hakkınız vardır. Talebiniz üzerine baro, vekaletname ve herhangi bir ücret istemeksizin avukat yardımında bulunacaktır. Öte yandan 18 yafından küçükseniz, sağır ya da dilsizseniz veya kendinizi savunamayacak derecede malülseniz TALEBİNİZE GEREK OLMADAN AVUKAT YARDIMI YAPILMASI ZORUNLUDUR! Ancak bu kural DGM kapsamına giren suçlarda, gözaltı süresinin yargıç tarafından uzatıldığı son üç günde uygulanmaktadır.  * Gözaltı süresinin bitimiyle adli tabipliğe götürülürsünüz. Eğer gözaltında işkenceye maruz kaldıysanız DOKTORA SİZİ MUAYENE ETMESİ VE RAPOR VERMESİ İÇİN ISRARLI OLUN! Gerekirse hastaneye sevkinizi isteyin.  * Savcılığa çıkartıldığınızda, eğer baskı ile kabul ettirilmiş ise emniyet ifadenizi REDDETME HAKKINIZ VARDIR! Gözaltında işkence ya da kötü muameleye maruz kaldıysanız; bunu mutlaka tüm ayrıntıları ile savcıya anlatın ve SAVCILIK İFADENİZDE YER ALMASI İÇİN ISRARLI OLUN! Savcı, ifadenizde yer alan işkence ya da kötü muamele iddianızı suç duyurusu kabul edip işlem yapmalıdır. Aksi takdirde iç hukuk yolları tüketilmiş sayılacağından AVRUPA İNSAN HAKLARI KOMİSYONU'NA BAŞVURABİLİRSİNİZ!  * Savcılıkdan ifadeniz alındıktan sonra ya serbest bırakılırsınız ya da tutuklama istemi ile sorgu yargıçlığına çıkarılırsınız. Sorgu yargıçlığında, eğer baskı ile kabul ettirilmiş ise emniyet ifadenizi ve savcılık ifadenizi REDDETME HAKKINIZ VARDIR! Gözaltında maruz kaldığınız işkence ya da kötü muameleyi sorgu yargıçlığında da MUTLAKA TÜM AYRINTILARI İLE ANLATIN VE İFADENİZDE YER ALMASI İÇİN ISRARLI OLUN!              GÖZALTINDAN ÇIKINCA...  MUTLAKA ZAMAN KAYBETMEDEN BİZE BAŞVURUN!  * Derneğimiz, gözaltı sürecinde maruz kaldığınız her türlü hak ihlalini belgeleyecek, savcılığa suç duyursunda bulunmanızda ve diğer her türlü hukuksal girifiminizde size yardımcı olacak, diğer insan hakları kurulufları ile ifbirliği halinde maruz kaldığınız hak ihlallerine karşı etkin bir mücadeleyi baflatacaktır.  * Gözaltında maruz kaldığınız işkence ya da kötü muamelenin psikolojik ve fiziksel etkilerinin belgelenmesi ve tedavisinin yapılmasında gerekli yardımı sağlayacaktır.  UNUTMAYIN!              * Gözaltı sürecinde karşılaştığınız her türlü hak ihlaline karşı Avrupa İnsan Hakları Komisyonu'na BAŞVURU HAKKINIZ VARDIR! Uluslararası insan hakları hukukunun bu etkin yargı organına başvurunuz konusunda İnsan Hakları Derneği size her türlü hukuksal yardımda bulunacaktır.  EĞER ÇEVRENİZDE GÖZALTINA ALINAN BİRİNİ GÖRÜRSENİZ; BİR AN OLSUN SİZİN ÇOCUĞUNUZ, KARDEŞİNİZ, EŞİNİZ YA DA BİR YAKININIZ OLDUĞUNU DÜŞÜNÜN VE İNSAN OLARAK ÜZERİNİZE DÜŞENİ YAPIN; GÖZALTI OLAYINI TÜM AYRINTILARIYLA ZAMAN KAYBETMEDEN BİZE BİLDİRİN!    geri dön